Lunteren (14 km.)

Op zijn fiets trok hij erop uit, over de heidevelden, op zoek naar bodemvondsten. Bellen was namelijk een verwoed amateurarcheoloog. Hij mag een beetje zonderling geweest zijn, geen opgraving of prehistorische vondst in de buurt van Lunteren, of Bellen was erbij betrokken. De omgeving van Lunteren is al vanaf ongeveer het jaar 3000 voor Christus bewoond en een groot deel van de kennis over de geschiedenis van dit deel van de Veluwe, is te danken aan de inspanningen van Kapitein Bellen.

De Rijksdienst voor Oudheidkundig Bodemonderzoek (ROB) heeft een archeologische wandeling uitgezet langs verschillende plekken waar resten uit de oudheid zijn teruggevonden of waar sporen van prehistorische bewoners zijn te zien in het landschap. De route staat beschreven in een boekje, uitgegeven door de ROB in samenwerking met Stichting Het Gelders Landschap en de gemeente Ede.

Vanaf het station van Lunteren gaat de wandeling vrijwel direct het bos in. Op het landkaartje in de routebeschrijving is de route duidelijk ingetekend en cijfertjes verwijzen naar bezienswaardigheden langs de route. Soms gewoon historisch, zoals de Paaskolk, een oude schapenwasplaats in het Lunterse buurtbos, soms prehistorisch, zoals grafheuvels en de 'Germaanse Put' in de buurt van Meulunteren. De put ligt, omgeven door een groepje bomen, aan een zandpad midden tussen de maïsvelden. Het is een diepe kuil die zo'n 300 jaar voor het begin van de jaartelling al werd gebruikt als waterbron. Om te voorkomen dat zand en modder het water zouden vervuilen, was in de wand van de tunnel een uitgeholde boomstam ingegraven.

Niet ver van de put zijn resten van boerderijen aangetroffen, en in de omgeving zijn de sporen van prehistorische akkers, zogeheten Celtic Fields, te vinden. Vanaf de grond zijn de Celtic Fields niet meer te zien. Wie het oorspronkelijke akkerpatroon zou willen bekijken, moet de lucht in. Op luchtfoto's is duidelijk te zien hoe over de huidige landbouwpercelen een dwars ruitjespatroon ligt, als een soort wafel. Het zijn de kleine walletjes die om de prehistorische velden lagen. Op dit moment, hoog zomer, heeft waarschijnlijk zelfs een vliegtuig geen zin. Het maïs staat hoog op de velden. Het verleden verstopt zich, om maar heel af en toe tevoorschijn te komen.

Overigens is niet al het verleden langs deze wandelroute authentiek. De routegids ontkracht de mythe van het 'middelpunt van Nederland', dat bij de Goudsberg bij Lunteren ligt. Bij deze plek zou in de middeleeuwen recht gesproken zijn en in een nog verder verleden zouden er zelfs astronomische waarnemingen gedaan zijn. Er liggen drie stenen in de grond die aangeven waar de zon opkomt op de langste- en kortse dag van het jaar. Volgens de gids vindt deze legende zijn oorsprong in de jaren dertig. Het terrein rond de Goudsberg was in de jaren dertig opgekocht door NSB-voorman Mussert. Hij liet er een openluchttheater aanleggen waar hij zijn toespraken hield. Een Germaanse cultusplaats paste natuurlijk uitstekend in het straatje van de beweging.

Op de plaats van het openluchttheater ligt tegenwoordig een recreatiepark met caravans en vakantiehuisjes. De wandelaar kan er even stoppen om bij het cafetaria langs de weg een kop koffie te drinken. Tussen het getsjilp van vogels in het bos en het gekwetter van spelende kinderen herinnert heel even niets aan het verleden, toen brallende nationaal-socialisten hier de dienst uitmaakten. Zo kan de geschiedenis ook heel vergankelijk zijn.