De Kennemer Duinen (15 km.)
Wie met de trein van Haarlem naar Velsen reist glijdt bijna ongemerkt de randstad uit. Vlak ten noordwesten van Haarlem ligt Santpoort, half buitenwijk, half buffer tussen de stad en de duinen. Ten westen van Santpoort liggen de Kennemer Duinen, een nationaal park, begrensd door de industrie van IJmuiden in het noorden en het massatoerisme van Zandvoort in het zuiden. Op de meegebrachte stafkaart vinden we landschapselementen met namen als "Het Ruige Gat" en "Dronkendel". Voorwaar een interessante bestemming.
Het begin van de route, vlak buiten station Santpoort-Noord, ligt evenwijdig aan de spoorlijn. Op maneges aan onze linkerhand vermaken kinderen van goed gesitueerde ouders zich met paarden. We slalommen tussen de fietsers, die hier de dienst uitmaken. Niet veel verder vinden we de ingang van Midden Herenduin en het bijbehorende parkeerterrein van Natuurmonumenten. Bij de automaat schaffen we een toegangsbewijs aan en laten de massa voor wat die is.
De eerste paar honderd meter lopen we door bosachtig gebied. Vooralsnog is er geen mens te bekennen. Verbazend eigenlijk, want het is een magnifieke zomerdag. We passeren een voormalige beek. Door een hek komen we op een terrein dat wordt begraasd door pony's. Natuurmonumenten heeft in Midden Herenduin en het aangrenzende landgoed Duin en Kruidberg zogenaamde stuifkuilen gegraven. Het is de bedoeling dat het duinzand vanuit deze kuilen weer gaat stuiven, waardoor het oppervlak aan kale duinen groeit. Dat komt op ons een beetje vreemd over. Op school hebben we altijd geleerd dat duinen juist nièt kaal mogen zijn, en dat Rijkswaterstaat jaarlijks vele miljoenen spendeert aan het beplanten van de duinen met helm. Natuurmonumenten verzekert echter dat hun methode van "modern duinbeheer" zal leiden tot de ontwikkeling van "nieuwe, karakteristieke plantensoorten" [sic]. Het zal dus wel goed zijn.
We verlaten het domein van de grazers. Het pad blijkt afgesloten te zijn in verband met de verwijdering van asbestresten. Een provisorisch paadje leidt via een duintop naar het vervolg van de route. Op het duin hebben we een fraai uitzicht op IJmuiden, dat driehonderd meter naar het noorden ligt. Tot dusverre hadden we er nog niks van gemerkt, maar dit gebied ligt werkelijk "onder de rook van" de Hoogovens - ware het niet dat de wind doorgaans de andere kant op staat.
We vervolgen onze weg in zuidelijke richting. Langs het pad vinden we tot drie maal toe een salamander. Verder zien we veel vlindertjes. Het wandelpad gaat over in fietspad, en we treffen nu weer wat meer mensen. Na twee scherpe slingers in het pad bereiken we een lange, rechte klinkerweg waarlangs om de zoveel meter waterputten liggen. We bevinden ons in een voormalig waterwingebied, de Kennemer Duinen zijn pas sinds 1995 een nationaal park. Vijfhonderd meter later kunnen we het fietspad overigens al verlaten en zijn we weer alleen.
Niet ècht alleen natuurlijk: om ons heen lopen konijnen, we zien twee maal een buizerd, een paar paapjes en een paartje roodborsttapuiten. (In het geval van de roodborsttapuiten is enige twijfel overigens op z'n plaats. Het kunnen ook paapjes zijn geweest, in dat geval was de wens de vader van de gedachte.) Verder giert het hier van de meeuwen. We lopen langs één van de "bouwputten" van Natuurmonumenten. Op het moment ligt het gebied er inderdaad een beetje kaal bij. Een paar konijnen zitten erbij en kijken ernaar.
In de duinvalleitjes is het heet, soms zelfs benauwd. Niettemin kiezen we ervoor om de laatste kilometer tot strandpaviljoen Parnassia niet over het strand maar door de duinen te lopen. Het biertje bij Parnassia is dan ook welkom. Het is rustig aan het strand: een Duitse familie sjokt voorbij en op zee zijn wat waaghalzen aan het surfen, maar er is niets dat erop wijst dat het een mooie zomerdag is. Boven het paviljoen wappert een eenzame Nederlandse vlag, en we onderdrukken met moeite de neiging om "Waar de Blanke Top der Duinen" in te zetten.
We zijn een beetje rozig van het bier en de zon als we opstaan voor de laatste kilometers. Het is onze bedoeling om over het strand door te lopen naar Zandvoort. De eerste kilometer ziet het er goed uit: op het strand is bijna niemand te bekennen. De lucht is on-hollands blauw. Dan begint het tot ons door te dringen dat er iets niet in de haak is: hier en daar lopen pubers met paars geverfde haren en glimmende zonnebrillen. Het geluid van de zee en de meeuwen wordt geleidelijk overstemd door iets dat het midden houdt tussen een heistelling en een binnenvaartschip. Ook is het ineens veel drukker. Bij Bloemendaal aan Zee blijkt een housefeest aan de gang te zijn. Massa's mensen zitten op het strand en amuseren zich. Iemand ligt op z'n buik in het zand en blaast belletjes. Naast hem liggen Veel Lege Blikjes. De herrie is oorverdovend.
De lol is d'r eigenlijk een beetje af, en we besluiten om in Bloemendaal de bus naar Haarlem te nemen. We worstelen ons door een boel modieuze lieden die in rotten van drie over de strandafgang schuifelen en we slenteren naar de bushalte. Daar staat niemand: godzijdank hebben die lui allemaal een auto.
|
|
I n f o r m a t i e
Wat en waar?
Nationaal Park De Kennemer Duinen ligt ingesloten tussen IJmuiden in het noorden, Zandvoort in het zuiden en de agglomeratie van Haarlem in het Oosten. Het gebied is zo'n acht kilometer lang en vier kilometer breed. De landgoederen Duin en Kruidberg en Midden Herenduin (beide in bezit van Natuurmonumenten) maken deel uit van het nationaal park.
Natuurmonumenten probeert om door het graven van stuifkuilen het oppervlak aan kaal duin te vergroten. Hierdoor moeten nieuwe plantensoorten in het gebied tot ontwikkeling komen. Doordat in de Kennemer Duinen steeds minder leidingwater wordt gewonnen stijgt de grondwaterspiegel. Dit leidt tot de terugkeer van de zogenaamde "natte" duinvalleien, met de bijbehorende flora en fauna.
Voor het gebied geldt een entreeprijs van twee gulden (kinderen vijftig cent). Kaartjes kun je kopen bij de automaat op het parkeerterrein. Voor leden van Natuurmonumenten is de toegang gratis op vertoon van de lidmaatschapskaart. Honden zijn in het hele gebied verboden.
Vervoer
De route begint op NS-station Santpoort-Noord. Wie een routebeschrijving wil hebben kan het beste reizen via station Haarlem (zie hieronder). Voor de terugreis kun je kiezen uit station Zandvoort, station Overveen (als je door de duinen terugloopt, zie routebeschrijving van de NS) en de bus van Bloemendaal aan Zee naar Haarlem.
Route
De hier beschreven route maakt deel uit van het LAW Duin- en Polderpad en is (merendeels) een NS-wandeltocht. De NS-wandeltochten zijn uitgezet door de NS in samenwerking met de Stichting Wandelplatform-LAW. Een routebeschrijving van deze tocht kun je voor een marginaal bedrag aanschaffen op station Haarlem. Voor meer informatie kun je kijken op de betreffende pagina van de NS. Een alternatieve route van tien of veertien kilometer kan door leden worden gedownload op de site van Natuurmonumenten
Horeca
Tot strandpaviljoen Parnassia (na tien kilometer) is langs de route geen horeca te vinden. Als je ervoor kiest om over het strand door te lopen naar Zandvoort dan kun je bijtanken in diverse strandtenten. Loop je door de duinen terug tot Overveen, dan is de volgende pomp pas in Overveen zelf. Voor de lange, droge kilometers tot Parnassia raden we je aan om een paar biertjes mee te nemen.
|
|
