De F-side van groen Nederland
Wageningen - Heveadorp (17 km.)
"Gij verlangt hier geen 'gids die u commendeert'... Uw oog wil opzien en rondzien, niet staren op doode bladeren van een reisboek, dat u met groote juistheid voorrekent, wat gij zien moet..."

Jacobus Craandijk, Wandelingen door Nederland, deel 4, p. 126

Aan de voet van de Wagenigse Berg heerst Marsman over het landschap. Tussen de knotwilgen en het riet stroomt de Rijn. Vanaf het wanelpad dat over de flank van de Berg loopt, bieden doorkijkjes zicht over de half ondergelopen uiterwaarden. De lucht hangt hier zo laag dat nauwelijks ruimte overblijft voor de wandelaar.

De route die we lopen is uitgezet door het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap (KNAG), en volgt de sporen van de doopsgezinde predikant Jacobus Craandijk (1834-1912). Craandijk liep aan het eind van de negentiende eeuw door Nederland, vergezeld door tekenaar P. Schipperus. De beschrijvingen van Craandijk en Schipperus werden uitgegeven in een achtdelige reeks 'Wandelingen door Nederland' die tussen 1874 en 1888 verscheen.

Het KNAG wijdde een routebeschrijving aan Craandijks wandeling tussen Wageningen en Doorwerth. Een fraai uitgevoerd gidsje met behalve een beschrijving een uitvouwbare topografische kaart, een historische kaart en een uitgebreid hoofdstuk over het ontstaan van het landschap aan de zuidrand van de Veluwe.

Vanuit het centrum van Wageningen voert de wandeling via het Arboretum op de Wageningse berg richting het Renkumse Beekdal. Daar nemen we een afstekertje en lopen over een een weg die Onderlangs heet langs de uiterwaarden. We steken de doorgaande weg richting Arnhem over en gaan, met een slinger door het beekdal, naar het centrum van Renkum. Het regent zachtjes. Te Renkum leggen we aan voor koffie, chocolademelk en apfelstrudel, in wat mogelijk de enige redelijke horecagelegenheid van het dorpje is. Voor de zekerheid trotseren we wel de regen en kou en blijven we op het terras zitten.

Als we na de koffie de uiterwaarden inlopen, staan we voor een probleem. Door het hoge water staat een deel van het pad onder water. Veertig meter verder, aan de overkant, staat een groepje wandelaars met hetzelfde probleem. Op zo'n moment blijkt er altijd iemand z'n badslippers bij zich te hebben. Met twee paar slippers op zes mensen pendelt ons groepje naar de overkant, broekspijpen hoog opgerold. De andere wandelaars zien een tochtje door het, overigens niet erg warme, rivierwater kennelijk niet zitten. Zij keren om.

Over een prachtig onverhard spoor tussen akkers en bos gaat lopen we richting de A50, die er in de tijd van Craandijk nog niet lag. Met een omweg over asfaltwegen moeten we onder de snelweg door. Daarna volgen we een weg die langs de uiterste zuidrand van de stuwwal loopt. Toen na de voorlaatste ijsttijd de gletsjers verdwenen, bleven hier grote bergen voortgestuwd puin en zand achter, die we nu kennen als de Grebbeberg, de Wageningse Berg en Duno. Links begint de Veluwe, rechts, aan de overkant van de Rijn, ligt de Betuwe. Hier probeert Rijkswaterstaat het rivierwater te temmen. Van verre zijn de bogen van de de stuw bij Driel te zien. Vandaag laat de rivier zich gelden, het water staat tot de weg. Een meerkoet zwemt rondjes om een stuk piepschuim en snatert verontwaardigd.

In Heveadorp pakken we bus terug naar Wagenigen. Het dorp dankt zijn naam aan de Hevea-rubberfabriek, die hier tussen 1916 en 1921 huizen bouwde voor de arbeiders. Het oude deel van het dorp is bekend om zijn bijzondere architectuur. Hier staan langs kleine straatjes rijtjeshuizen met rieten daken. Daaromheen hebben fantasieloze wethouders en hun ambtenaren hersenloze nieuwbouwhuizen neergezet. Hier wordt gedacht in spaanplaat, gesproken in plastic. Tijd om weg te gaan.

 
I n f o r m a t i e

Wat en waar?

Deze wandeling begint bij het busstation aan de Stadsbrink in Wageningen, maar kan in prinicipe overal in de stad beginnen, zolang je uiteindelijk maar uitkomt bij het Arboretum op de Wageningse Berg. De route eindigt in Heveadorp of Doorwerth. In deze plaatsen rijden bussen richting Wageningen en Arnhem.

Eén korte passage door de uiterwaarden bij Renkum is bij hoog water moeilijk, of niet, begaanbaar.

Horeca

Voldoende horeca aanwezig in Wageningen. Verder een koffieschenkerij in het centrum van Renkum en één bij Kasteel Doorwerth.

Vervoer

Bus richting Wageningen vanuit NS-station Ede/Wageningen of uit Arnhem. Terug: vanuit Doorwerth of Heveadorp bus 86 of 50 richting Wageningen of richting Arnhem

Route

De route staat uitvoerig beschreven in het in de tekst genoemde gidsje van het KNAG.
In de voetsporen van Jacobus Craandijk,
ISBN 90-6809-309-6
Het boekje kost fl. 19,50 en heeft een broertje In de voetsporen van Jacob van Lennep met een wandeling in het Gooi. Beide boekjes zijn te bestellen via het Genootschap.