Onderzoek naar verstoringsgevoeligheid vogels

In opdracht van de Vogelbescherming heeft Bureau Waardenburg een onderzoek uitgevoerd naar de verstoringsgevoeligheid van vogels. Uit het onderzoek bleek dat er grote verschillen zijn in de verstoringsgevoeligheid per soort.

Verder bleek dat de ernst van de verstoring mede afhankelijk is van de activiteit van de vogels. Het maakt verschil of de vogels broeden, rusten of foerageren. Wandelaars komen er niet zo best af in het onderzoek: naast loslopende honden vormen we veruit de grootste verstoringsfactor voor vogels op het land.

Dat schijnt te komen doordat een wandelaar meer tijd nodig heeft dan een fietser om voorbij een foeragerende vogel te komen. (De Zondagsnomaden vermoeden overigens dat het ook iets te maken heeft met het feit dat sommige wandelaars graag oranje jassen dragen. Verder wordt een flink deel van de wandelaars in Nederlandse natuurgebieden vergezeld door grote loslopende honden.)

De resultaten van het onderzoek zijn op 21 april aangeboden aan directeur-generaal dr. A.N. van der Zande van het ministerie van LNV.

Goed nieuws voor dode trekvogels

We meldden het al eerder: glazen wanden en geluiddschermen langs snelwegen zaaien dood en verderf onder vogels. Voor dat probleem lijkt nu een oplossing gevonden. Medewerkers van het VARA-programma Nieuwslicht vroegen het ecologisch onderzoeksinstituut NIOO in Heteren waarom vogels geen glas kunnen zien. Het bleek dat vogels in staat zijn om - voor mensen onzichtbaar - UV-licht waar te nemen. Doordat glas UV-licht absorbeert (en dus niet reflecteert) vliegen vogels zich ertegen te pletter.

De programmamakers legden dit probleem voor aan professor Dave Blank, hoogleraar materiaalkunde aan de TU in Twente. Deze ontwikkelde met een groep studenten een superdun aluminiumfolie dat op doorzichtige wanden kan worden aangebracht. Hierdoor wordt het UV-licht gereflecteerd, zodat de vogels de wanden kunnen zien. Nu maar hopen dat het folie ook daadwerkelijk gebruikt wordt.

De oplossing werd gepresenteerd in het radioprogramma Vroege Vogels van 18 maart. Op de site van Vroege Vogels staat overigens een nieuwsberichtje over de uitvinding onder de kop "Dode trekvogels gered". De wetenschap staat voor niets!

Veerman is eigenlijk helemaal geen natuurminister

Een paar dagen geleden vroegen we ons nog af hoe het zat met het kabinetsbeleid inzake het natuurbeheer. En verdomd: minister Veerman (LNV) heeft te kennen gegeven dat hij niet langer de 70.000 hectare grond wil aankopen die nodig is voor de realisatie van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS). Hij denkt te kunnen volstaan met minder dan de helft. Niettemin denkt de bewindsman dat de EHS in 2018 gereed kan zijn, als meer grondeigenaren worden betaald voor natuur- en landschapsbeheer.

De minister roept boeren op om met plannen voor agrarisch natuurbeheer te komen. ‘Doe wat met de natuur, want voor massaproductie is dit land te klein’, aldus Veerman. Overigens is hij ook bereid om de boeren te betalen voor 'groene diensten'. (Tot de volgende bezuinigingsronde, natuurlijk.)

Hoewel de agrarische sector zich meer en meer toelegt op natuurbeheer en groene recreatie, staan niet alle boeren te popelen om de beheerstaak van de overheid over te nemen. 'Wanneer je wilt concurreren op de wereldmarkt heb je ruimte nodig, fysiek en procedureel. Plattelandsondernemers die voor groene diensten kiezen zetten ontwikkelingen op het bedrijf stil en kunnen die achterstand nooit meer inhalen', aldus een zegsman van de WLTO.

Het lijkt er steeds meer op dat Veerman zijn taak als natuurminister niet serieus neemt. Nog even en de natuurbescherming moet het helemaal hebben van liefdadigheid.

(Link via De Tweevoeter.)

Eén Europa...

De Milieufederatie Drenthe, de gemeente Emmen en Staatsbosbeheer Regio Groningen-Drenthe gaan bij de Duitse rechter in hoger beroep tegen de mogelijke bouw van 22 windmolens bij het grensplaatsje Twist. Het dorpje ligt net over de grens aan de rand van het Nederlandse natuurgebied het Bargerveen.

De achtergrond van het hoger beroep is op z'n minst curieus. De drie organisaties dienden eerder een bezwaar in tegen de voorgenomen bouw, maar dat bleef onbehandeld liggen omdat de partijen niet in Duitsland geregistreerd staan en volgens het Niedersaksische recht niet worden erkend. De Duitse natuurbeschermingsorganisatie NABU diende eerder ook een bezwaar in, maar dat werd niet erkend omdat het Bargerveen niet in Duitsland ligt.

Meest curieus: het Bargerveen is een internationaal beschermd natuurgebied en valt onder de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn. Volgens de Duitse wet zou een windmolenmark nooit zo dicht bij een natuurgebied gebouwd mogen worden als men nu van plan is.

Het Bargerveen is een van de laatste resten hoogveen in Nederland. In het gebied broedt de helft van de ongeveer 200 paartjes van de grauwe klauwier die nog over zijn in ons land. Meer informatie bij Staatbosbeheer.

Eén Nationaal Park Weerribben en Wieden?

In een brief aan Minister Veerman (burgemeester-in-oorlogstijd op het departement Natuur) pleit de Provincie Overijssel ervoor om het natuurgebied De Wieden samen te voegen met het naastgelegen Nationaal Park De Weerribben.

De beide natuurgebieden vormen samen het grootste laagveenmoeras van Noordwest-Europa. Door de ontwikkeling van nieuwe natuurgebieden zullen ze binnenkort aan elkaar verbonden worden. De Provincie verwacht dat het vergroten van het Nationaal Park "een belangrijke bijdrage levert aan de uitstraling van het gebied en aan een eenduidige visie van alle betrokken partijen".

"Gelet op de prioriteit die het Kabinet Balkende [sic] II bij natuur legt en de extra middelen die daarvoor beschikbaar zijn, hopen GS nu op een positief besluit van de minister", aldus de website van de Provincie. (Op de toch al doorgroefde voorhoofden der Zondagsnomaden vormt zich thans een wel heel diepe denkrimpel. Prioriteit? Natuur? Kabinet Balkenende II? Afijn.)

Binnenkort verschijnt op deze site overigens een beschrijving van onze wandeltocht door De Wieden - en die was zeker de moeite waard.

Bestuur Hoeksche Waard tegen bouwplannen Dekker

De zes gemeenten in de Hoeksche Waard vinden dat het landelijke karakter van het eiland behouden moet blijven. Daarmee positioneren de lokale overheden zich lijnrecht tegenover minister Dekker (betonzucht) die het polderland - nu nog Nationaal Landschap - grotendeels wil volplempen met bedrijventerreinen. Krijgt Dekker haar zin, dan blijft er van de 30.000 min of meer groene hectaren nog 2300 hectaren natuur (Tiengemeten, Oudeland en Korendijkse Slikken) over. De rest valt ten prooi aan de bouwsector, die jarenlang zorg droeg voor de dikbelegde boterham van de bewindsvrouw.

In een brief (pdf) laten de gemeentebesturen van Binnenmaas, Cromstrijen, Strijen, 's-Gravendeel, Korendijk en Oud-Beijerland de minister weten de plannen onaanvaardbaar te vinden. De dorpen blijven inzetten op versterking van de landschappelijke kwaliteiten van het gebied en handhaving van de landbouw in de Hoeksche Waard. Bovendien zijn de bestuurders ongelukkig met de manier waarop Dekker haar megalomane plannen wil doordrukken: de termijn waarop op de ideeën moest worden gereageerd, was veel te kort om gemeenteraden en inwoners te raadplegen. Opmerkelijk, omdat het kabinet van Jan Peter het 'meedoen' van anderen tot een van de kernpunten van het regeerakkoord bombardeerde...

Minder nieuwe natuurmonumenten in 2003

Vereniging Natuurmonumenten heeft in 2003 veel minder grond gekocht dan gebruikelijk. Het afgelopen jaar verwierf de vereniging maar 676 hectare. Normaalgesproken is dat zo'n 2000 hectare. De terugval wordt volgens Natuurmonumenten veroorzaakt door het bezuinigingsbeleid van het eerste kabinet Balkenende, dat een stop afkondigde op de verwerving van nieuwe natuurgebieden. Dat betekende voor Natuurmonumenten dat zij geen subsidie meer kreeg voor grondaankopen.

Overigens heeft het huidige kabinet wel extra geld vrijgemaakt voor de aankoop van natuurgebieden, 700 miljoen euro voor deze regeerperiode. Extra bezuinigingen voorbehouden, natuurlijk.

Hoe groen is jouw Europarlementariër?

Het Europees Parlement wordt steeds belangrijker voor de besluitvorming over natuur en milieu in Nederland. En als dit jaar de Europese grondwet wordt aangenomen worden de bevoegdheden op het gebied van landbouw, verkeer en energie zelfs nog verder uitgebreid. Op 10 juni aanstaande vinden de verkiezingen voor het Europees Parlement plaats. Tijd voor een kritische analyse van het stemgedrag van de Europarlementariërs.

Dat vonden ze ook bij Friends of the Earth Europe (FOE), de Europese koepelorganisatie waartoe onder andere Milieudefensie behoort. Samen met een aantal andere milieuorganisaties zette FOE de website EU Vote Watch op.

Op deze site wordt geanalyseerd hoe de huidige Europarlementariërs de afgelopen vijf jaar hebben gestemd over belangrijke milieu-onderwerpen. De uitkomsten zijn niet verrassend: het 'klassement' van de Nederlandse EP-leden wordt aangevoerd door GroenLinks, de SP en een drietal PvdA-ers. Het CDA moet zich daarentegen diep schamen.

Een handige site voor wie 'groene' argumenten wil laten meewegen in zijn stem. (En wie wil dat nou niet?) We zien één minpunt: de analyses op de site zijn geheel gebaseerd op milieu-aspecten. Het stemgedrag op het gebied van natuur en landbouw komt niet aan de orde. Misschien een idee voor de makers van de site?

"Ruimte voor de Wadden"

Boren in de Waddenzee mag en de mossel- en kokkelvissers moeten binnen zeven jaar op een ecologisch verantwoorde manier gaan werken. Dat zijn zeer kort weergegeven de conclusies van de Adviesgroep Waddenzeebeleid in het rapport "Ruimte voor de Wadden". De Adviesgroep, de zogeheten Commissie Meijer, wil dat de van de opbrengsten van gasboringen 500 miljoen euro ten goede komt aan de natuur en nog eens 250 tot 350 miljoen euro aan 'duurzame ontwikkeling van het noorden'.

De conclusie dat tegen gasboringen in de Waddenzee "geen ecologische bezwaren zijn" - en dat boren dus mogelijk moet zijn - is op zijn minst opmerkelijk. Het lijkt er sterk op (raadpleeg hiervoor de literatuurlijst van het rapport, pagina 62 van de pdf-versie) dat de commissieleden zich bij die constatering uitsluitend hebben laten leiden door een onderzoek van de Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM). Het kabinet stelde al in 1999 vast dat niet alle onzekerheden en twijfel over mogelijk blijvende aantasting door gaswinning in de Waddenzee in voldoende mate zijn weggenomen. Tot nu toe is geen nieuw onderzoek gedaan dat wijziging van dat standpunt rechtvaardigt.

Het is overigens interessant te lezen dat de Commissie Meijer wil dat mossel- en kokkelvissers binnen zeven jaar op een ecologisch verantwoorde manier gaan vissen. Het is nog interessanter om in de gaten te houden of dat er ooit van komt.

Verschillende natuur- en milieuorganisaties hebben naar aanleiding van het rapport van de Commissie Meijer een gezamelijk persbericht uitgegeven dat je onder meer kunt nalezen bij Wilde Kokkels.

Hoera! Alweer een nieuwe wandeling!

Zo'n drie à vier keer per jaar gaan de Zondagsnomaden uit wandelen op Texel. Om de één of andere reden hebben we nog nooit een verslag van onze tochten geplaatst. Die blunder is bij deze rechtgezet: geniet mee van onze wandeling door de duinvalleien op de zuidpunt van Texel.